Strona głównaInformatorPoradnikCo musi zawierać magazyn ochrony ludności i obrony cywilnej

Co musi zawierać magazyn ochrony ludności i obrony cywilnej

28 września, 2026

14–21 minut

381 wyświetlenia

Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta i wojewoda muszą utrzymywać zasoby ochrony ludności wystarczające na co najmniej 3 dni trwania zagrożenia, a od 16 września 2025 r. rozporządzenie MSWiA określa, jak te zasoby przechowywać. Przepis wskazuje formy magazynowania osobno dla wody, paliwa, leków i środków dezynfekcji. Poniżej znajduje się pełna lista wymogów, siedem ustawowych zadań, sposób przechowywania każdej grupy zasobów oraz przelicznik wody dla gmin od 500 do 50 000 mieszkańców – przygotowany dla wydziałów zarządzania kryzysowego, które kompletują albo uzupełniają magazyn.

Czym jest magazyn zasobów ochrony ludności?

Magazyn zasobów ochrony ludności to miejsce, w którym organ ochrony ludności utrzymuje zapasy potrzebne do udzielania pomocy doraźnej i humanitarnej – wodę, żywność, paliwo, zapasowe źródła energii, odzież, środki sanitarne, leki oraz wyposażenie tymczasowych miejsc pobytu. W potocznym języku funkcjonuje jako magazyn obrony cywilnej albo „magazyn OC”, jednak ustawa posługuje się pojęciem ochrony ludności i obrony cywilnej (OLiOC), bo oba systemy działają dziś w jednej ramie prawnej. Magazyn nie jest celem samym w sobie: to fizyczne zaplecze dla zadań, które ustawa przypisuje konkretnym organom, i to zadania decydują o tym, co ma leżeć na regałach.

Kto ma obowiązek utrzymywać zasoby i od kiedy?

Obowiązek spoczywa na trzech organach: wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta), staroście i wojewodzie. Wynika on z art. 33 ust. 3 ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, która została ogłoszona 23 grudnia 2024 r. i obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Pełny tekst udostępnia ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.

Sposób wykonania obowiązku określa osobny akt: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 sierpnia 2025 r. w sprawie sposobu utrzymywania zasobów ochrony ludności przez obowiązane organy ochrony ludności. Zostało ogłoszone 1 września 2025 r. i weszło w życie 16 września 2025 r., 14 dni po publikacji. Wydano je na podstawie art. 33 ust. 8 ustawy, więc łańcuch jest prosty: ustawa nakłada obowiązek, rozporządzenie mówi, jak go wykonać. Tekst rozporządzenia jest dostępny jako rozporządzenie MSWiA z 28 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1201).

Trzecim elementem jest ewidencja. Rozporządzenie MSWiA z 14 kwietnia 2025 r. w sprawie Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (Dz.U. 2025 poz. 493) sprawia, że zasoby trzeba nie tylko mieć, ale też zaewidencjonować. Magazyn, którego stan nie trafił do ewidencji, formalnie nie istnieje dla nikogo poza gminą.

Obowiązek utrzymywania zasobów ochrony ludności w liczbach – ustawa, rozporządzenie i ewidencja.

Na ile dni muszą wystarczyć zasoby?

Zasoby muszą wystarczyć na co najmniej 3 dni trwania zagrożenia. Tak stanowi art. 33 ust. 3 ustawy – to jedyna liczba w przepisach, która określa skalę magazynu, i jednocześnie punkt wyjścia do każdego przeliczenia wody, żywności i paliwa.

„Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta oraz wojewoda zapewniają zasoby ochrony ludności niezbędne do wykonywania przez co najmniej 3 dni trwania zagrożenia zadań ochrony ludności i obrony cywilnej (…)”

art. 33 ust. 3 ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej

Kluczowe jest słowo „co najmniej”. Minimalny okres zaopatrzenia: 3 dni. To dolna granica, a nie cel – przy zagrożeniach długotrwałych, takich jak susza, przerwa w dostawach energii czy masowa migracja, analiza zagrożeń może wskazać dłuższy horyzont. Liczy się też moment startu: trzy dni biegną od chwili, w której zasoby trzeba uruchomić, więc magazyn nie może czekać na dostawę, żeby zacząć działać.

Jakie siedem zadań mają pokryć zasoby?

Ustawa wymienia zamkniętą listę siedmiu zakresów zadań, dla których utrzymuje się zasoby (art. 33 ust. 3 pkt 1–7). To ona, a nie luźna lista sprzętu, wyznacza strukturę magazynu:

zapewnienia dostępu do wody i żywności,

zapewnienia dostępu do produktów leczniczych i udzielania pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz świadczeń opieki zdrowotnej,

wsparcia realizacji zadań ratowniczych,

zapewnienia powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności,

zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego,

zapewnienia łączności z organami ochrony ludności i podmiotami ochrony ludności,

funkcjonowania obiektów zbiorowej ochrony.

Poniższa tabela przekłada każde zadanie na praktykę i na grupę zasobów. Trzecia kolumna to interpretacja praktyczna, a nie cytat z ustawy – przepis wymienia zadania, a nie konkretne produkty.

Zadanie (art. 33 ust. 3)	Co to znaczy w praktyce	Zasób w magazynie
Dostęp do wody i żywności	woda pitna i bytowa dla mieszkańców przez min. 3 dni	zbiorniki elastyczne, cysterny, woda butelkowana na paletach
Produkty lecznicze i pierwsza pomoc	punkt pomocy medycznej, kwalifikowana pierwsza pomoc	torby ratownicze, apteczki, leki w plombowanych skrzyniach
Wsparcie zadań ratowniczych	zaplecze dla służb działających w terenie	sprzęt ratowniczy, oświetlenie, środki ochrony indywidualnej
Powiadamianie, ostrzeganie, alarmowanie	dotarcie z komunikatem do mieszkańców	syreny, megafony, systemy powiadamiania
Bezpieczeństwo i porządek publiczny	zabezpieczenie terenu i ruchu osób	ogrodzenia, oznakowanie, oświetlenie
Łączność	kontakt z organami i podmiotami ochrony ludności	radiotelefony przenośne, zasilanie awaryjne
Funkcjonowanie obiektów zbiorowej ochrony	utrzymanie budowli ochronnych w gotowości	wyposażenie schronów, zapas wody, źródła energii

Zadanie siódme łączy magazyn z infrastrukturą: obiekt zbiorowej ochrony bez wody, oświetlenia i zasilania nie spełnia swojej funkcji, nawet jeśli konstrukcyjnie jest gotowy. Zakres potrzebnych pozycji porządkuje wyposażenie schronów. Przy obiektach w piwnicach dochodzi też szczelność wejść – bariera przeciwpowodziowa do drzwi chroni kondygnację podziemną przed wodą z ulewy, która w pierwszej kolejności trafia właśnie do najniżej położonych pomieszczeń.

Co konkretnie trzyma się w magazynie?

Katalog zasobów wymienia art. 33 ust. 1 ustawy – obejmuje wodę wraz ze środkami do jej magazynowania, transportu i uzdatniania, energię, paliwo, odzież, żywność, środki sanitarne, leki oraz tymczasowe miejsca pobytu.

„(…) zasoby ochrony ludności niezbędne do udzielania pomocy doraźnej i pomocy humanitarnej, obejmujące w szczególności zapasy wody i środki do jej magazynowania, transportu i uzdatniania, zapasowe źródła energii i paliwa, odzież, zapasy żywności, środki sanitarne i higieniczne, produkty lecznicze i wyroby medyczne oraz stacjonarne i mobilne tymczasowe miejsca pobytu.”

art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej

W tym przepisie trzy zwroty mają znaczenie praktyczne, którego zwykle się nie zauważa. Pierwszy to „środki do jej magazynowania, transportu i uzdatniania” – ustawa wymaga nie tylko wody, ale też tego, w czym się ją trzyma i przewozi, co stanowi ustawową podstawę zakupu zbiorników. Drugi to „mobilne tymczasowe miejsca pobytu” – podstawa dla namiotów, łóżek polowych i śpiworów. Trzeci to „w szczególności”: lista jest otwarta, więc organ może i powinien mieć więcej, niż wymieniono, jeśli wynika to z lokalnych zagrożeń.

Jak przechowywać każdą grupę zasobów?

Rozporządzenie wymaga, żeby zasoby przechowywać „w sposób umożliwiający ich bezpieczne przechowywanie, zabezpieczenie przed utratą oraz niezwłoczne wykorzystanie w sytuacji zagrożenia” (§ 4 ust. 1). Kolejne ustępy § 4 rozpisują ten wymóg na grupy zasobów – i każda ma inne konsekwencje przy zakupie oraz przy projektowaniu samego magazynu.

Sposób przechowywania zasobów według § 4 rozporządzenia MSWiA (Dz.U. 2025 poz. 1201).

Zasób	Wymóg z rozporządzenia	Podstawa	Konsekwencja przy zakupie
Paliwo	wymiana w okresie 6 miesięcy, podział na letnie i zimowe, dopuszczalne zbiorniki elastyczne	§ 4 ust. 2	plan rotacji od dnia rozpoczęcia magazynowania
Woda	butelki na paletach, zbiorniki elastyczne; woda bytowa: cysterna albo zbiornik elastyczny	§ 4 ust. 3	butelki nie pokryją wody bytowej
Środki sanitarne bez terminu, odzież, ŚOI	dopuszczalne zabezpieczone palety	§ 4 ust. 4	najtańsza grupa w przechowaniu
Źródła energii z bateriami lub akumulatorami	„w miarę możliwości” oddzielne strefy pożarowe	§ 4 ust. 5	wpływa na układ pomieszczeń
Leki, wyroby medyczne, żywność	warunki producenta, „w miarę możliwości” zaplombowane skrzynie	§ 4 ust. 6	kontrola dostępu i rotacja terminów
Odkażalniki i środki dezynfekcji	oddzielne pomieszczenia	§ 4 ust. 7	osobne pomieszczenie, nie osobny regał

Dwa ustępy zawierają sformułowanie „w miarę możliwości” (§ 4 ust. 5 i 6) – to cytat z rozporządzenia, a nie złagodzenie wymogu. Oznacza, że organ ma obowiązek dążyć do oddzielnych stref pożarowych i plombowanych skrzyń, a odstępstwo musi wynikać z realnych ograniczeń obiektu. Najwięcej kłopotu sprawia zwykle § 4 ust. 7: odkażalniki wymagają osobnego pomieszczenia, czego nie da się rozwiązać przestawieniem regału.

Na lokalizację magazynu wpływa też § 2 ust. 3: zasoby na obszarach o szczególnych zagrożeniach lokalnych utrzymuje się „w miarę możliwości poza obszarami bezpośredniego oddziaływania tych zagrożeń”. W praktyce magazyn nie powinien stać na terenie zalewowym. Gdy gmina nie ma alternatywnej lokalizacji, zabezpiecza sam budynek – zabezpieczenie bramy przed zalaniem chroni wjazd, przez który wydawane są palety w pierwszych godzinach zdarzenia, a asortyment do tego celu obejmuje sprzęt do zabezpieczeń przeciwpowodziowych. Wymóg „zabezpieczenia przed utratą” z § 4 ust. 1 dotyczy także wody, która mogłaby zalać zapasy od zewnątrz.

W czym magazynować wodę: butelki, zbiorniki elastyczne czy cysterna?

Rozporządzenie wymienia trzy formy magazynowania wody: butelki na paletach, zbiorniki elastyczne i cysterny – a dla wody bytowej dopuszcza wyłącznie cysternę albo zbiornik elastyczny. Tak brzmi § 4 ust. 3 i to rozróżnienie jest najczęściej pomijane w materiałach o magazynach obrony cywilnej, gdzie mowa zwykle tylko o „opakowaniach zbiorczych lub cysternach”.

„Zapasy wody mogą być przechowywane w opakowaniach zbiorczych, w tym pojemnikach, w których woda jest pakowana przez producenta, i przygotowane na paletach. Analiza (…) wskazuje na sposób magazynowania zapasów wody, z uwzględnieniem podziału na wodę magazynowaną w butelkach i w zbiornikach elastycznych oraz konieczności magazynowania wody bytowej w cysternach lub zbiornikach elastycznych.”

4 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 28 sierpnia 2025 r.

Trzy formy magazynowania wody według § 4 ust. 3 – woda bytowa tylko w cysternie albo zbiorniku elastycznym.

Wniosek dla zakupów jest prosty: butelki pokrywają picie, ale nie pokryją higieny i gotowania. Woda bytowa to największa objętość w całym zapasie, a przepis zawęża wybór do dwóch rozwiązań. Cysterna wymaga pojazdu albo stałego stanowiska, natomiast zbiornik elastyczny po opróżnieniu składa się do rozmiaru pakunku i rozkłada tam, gdzie woda jest potrzebna – przy punkcie przyjęcia, szkole czy stacji uzdatniania. Do wody pitnej wybiera się materiał dopuszczony do kontaktu z żywnością; w tej roli pracują zbiorniki elastyczne na wodę pitną z TPU klasy spożywczej, pracujące w zakresie od -30°C do +70°C i dostępne w wariantach od kilkuset litrów do setek metrów sześciennych.

Rozporządzenie odnosi się też do infrastruktury. § 2 ust. 1 pozwala zapewnić dostęp do zasobów przez tworzenie urządzeń, „w szczególności urządzeń zapewniających dostęp do wody dla ludności, w tym przez tworzenie i utrzymywanie ujęć wody oraz urządzeń do jej transportowania”, a § 2 ust. 2 wymaga, żeby taka infrastruktura umożliwiała „nieprzerwane korzystanie z niej w sytuacji zagrożenia”. Zbiornik jest więc elementem systemu razem z ujęciem i transportem, a nie osobnym zakupem.

Ile wody na mieszkańca na 3 dni?

Na 3 dni zagrożenia potrzeba co najmniej 45 litrów wody na mieszkańca, z czego około 9 litrów przypada na picie. Rozporządzenie nie podaje norm w litrach, dlatego przelicznik opiera się na międzynarodowych standardach humanitarnych. Według standardów Sphere dotyczących dostępu do wody zapotrzebowanie na picie i przyjmowanie pokarmów wynosi 2,5–3 l na osobę na dobę, a średnie zużycie na picie, gotowanie i higienę osobistą – co najmniej 15 l na osobę na dobę.

Wzór jest jeden: liczba mieszkańców × 15 l × 3 doby. Wartość 15 l obejmuje już wodę do picia, więc kolumna „picie” pokazuje, jaką część zapasu można pokryć wodą butelkowaną, a resztę trzeba zmagazynować w cysternie albo zbiorniku elastycznym. Obliczenia przyjmują górną wartość 3 l na picie.

Przelicznik wody na 3 dni zagrożenia dla gmin od 500 do 50 000 mieszkańców (normy: Sphere).

Liczba mieszkańców	Woda pitna na 3 dni	Woda łącznie na 3 dni	Przykładowy układ zbiorników
500	4 500 l	22 500 l	20 000 l + 3 000 l
2 000	18 000 l	90 000 l	1 × 100 000 l
10 000	90 000 l	450 000 l	1 × 450 000 l
50 000	450 000 l	2 250 000 l	3 × 750 000 l

Przelicznik pokazuje minimum ustawowe, a nie docelowy zapas. Nie uwzględnia wody dla placówek medycznych, zwierząt gospodarskich, ochrony przeciwpożarowej ani strat przy dystrybucji – te pozycje dolicza się na podstawie analizy zagrożeń. Nie każdy mieszkaniec będzie też korzystał z zapasu gminy w tym samym czasie, ale przepis nie przewiduje takiego pomniejszenia, więc bezpieczniej liczyć od pełnej liczby ludności.

Jak przechowywać paliwo i co ile je wymieniać?

Zapas paliwa wymienia się w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia magazynowania, z uwzględnieniem podziału na paliwa letnie i zimowe. Termin wymiany paliwa: 6 miesięcy. Podstawa prawna: § 4 ust. 2 rozporządzenia.

„Zapas paliwa przechowywany w magazynie wymienia się w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia magazynowania. Analiza (…) wskazuje na sposób magazynowania zapasu paliw, z uwzględnieniem podziału na paliwa letnie i zimowe oraz ewentualności magazynowania tych paliw w zbiornikach elastycznych.”

4 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z 28 sierpnia 2025 r.

Z tego przepisu wynikają trzy obowiązki organizacyjne. Pierwszy to harmonogram rotacji liczony od daty rozpoczęcia magazynowania, a nie od daty zakupu. Drugi to podział sezonowy: olej napędowy letni i zimowy ma różne właściwości w niskich temperaturach, więc zapas przygotowany w maju nie zadziała w styczniu. Trzeci to forma przechowywania – rozporządzenie wprost dopuszcza zbiorniki elastyczne, co ma znaczenie dla gmin bez stałej instalacji paliwowej.

Rotacja co pół roku oznacza w praktyce, że paliwo trzeba zużywać w bieżącej działalności – w pojazdach gminnych, w sprzęcie jednostek OSP albo w urządzeniach komunalnych – i uzupełniać świeżą partią. Zapas stoi zwykle w hali garażowej przy pojazdach, które z niego korzystają, dlatego tam, gdzie hala leży nisko, stosuje się zaporę przeciwpowodziową do garażu: zalanie pomieszczenia z paliwem oznacza jednocześnie utratę zapasu i skażenie wody.

Skąd wiadomo, ile zasobów zgromadzić?

Rozporządzenie nie podaje ilości – ilość i rodzaj zasobów ustala się na podstawie analizy zagrożeń z § 5 oraz planów zarządzania kryzysowego. To jedyny mechanizm, który przekłada ogólny obowiązek na liczbę palet, litrów i kompletów. Analiza obejmuje co najmniej:

gęstość zaludnienia,
położenie geograficzne, dominujące warunki atmosferyczne, warunki przyrodnicze i turystyczne,
zagrożenie powodzią z map zagrożenia powodziowego, map ryzyka powodziowego i planów zarządzania ryzykiem powodziowym (art. 163 ust. 5 Prawa wodnego),
infrastrukturę i jej stan, z uwzględnieniem planów ochrony zabytków,
zagrożenia z obszarów sąsiadujących – górnicze, lotnicze, morskie, wodne, górskie, poligony, terytoria państw sąsiednich,
liczbę i skalę zdarzeń.

Do tego dochodzi przyjęty sposób oceny zagrożeń, obejmujący między innymi epidemię, epizootię, epifitozę, suszę, upał, silny wiatr, pożar wielkopowierzchniowy, katastrofę budowlaną, skażenie chemiczne i promieniotwórcze, zakłócenia w systemach telekomunikacyjnym, energetycznym i paliwowym, działania terrorystyczne i hybrydowe, konflikt zbrojny, wojnę oraz masową migrację. Drugim źródłem są rodzaje zagrożeń z Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego oraz planów wojewódzkich, powiatowych i gminnych.

Powódź jest w tym katalogu jednym z wielu zagrożeń, ale dla gmin nadrzecznych zwykle najważniejszym. Wyposażenie pod to jedno zagrożenie opisuje osobny materiał o tym, co musi zawierać gminny magazyn przeciwpowodziowy, a moment uruchomienia zasobów przy wezbraniu wyznaczają stany, które opisuje tekst o tym, czym różni się pogotowie przeciwpowodziowe od alarmu powodziowego. W magazynie o zakresie ogólnym powódź przekłada się przede wszystkim na ochronę samego obiektu – na przykład zapora przeciwpowodziowa do bramy przy wjeździe, jeśli analiza wskazuje, że budynek leży w zasięgu map zagrożenia.

Czy gmina bez własnego magazynu może zlecić magazynowanie?

Tak – § 4 ust. 8 rozporządzenia dopuszcza magazynowanie zasobów przez inne podmioty na podstawie umowy. To odpowiedź dla gmin, które nie mają budynku spełniającego wymogi z § 4, na przykład oddzielnych pomieszczeń na odkażalniki czy stref pożarowych dla akumulatorów.

Umowa musi być wykonalna w kryzysie, a nie tylko na papierze. Zgodnie z § 3 określa ona w szczególności:

rodzaj zapewnianego zasobu,

sposób przekazania zasobu, w tym zapewnienie transportu i osób do obsługi środków transportu,

maksymalny czas dostarczenia zasobu lub rozpoczęcia usługi, liczony od chwili złożenia zapotrzebowania.

Umowy zawiera się tak, żeby dało się je zrealizować „w sytuacji wystąpienia zagrożenia i konieczności natychmiastowego wykorzystania”. Przy wyborze kontrahenta sprawdza się więc nie tylko cenę składowania, ale też położenie jego magazynu wobec lokalnych zagrożeń i zabezpieczenie wejść – zapora przeciwpowodziowa do drzwi albo inna osłona punktowa w obiekcie usługodawcy to argument, który warto zapisać w warunkach umowy, a nie zakładać domyślnie.

Skąd wziąć pieniądze na magazyn?

Podstawowym źródłem jest Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, przyjęty przez Radę Ministrów 27 maja 2025 r. na lata 2025–2026. W listopadzie 2025 r. program znowelizowano, zwiększając elastyczność przesuwania środków między obszarami, a w maju 2026 r. MSWiA ogłosiło program na lata 2027–2031, podzielony na sześć obszarów zadaniowych, w tym budownictwo budowli ochronnych. Aktualne zasady naboru publikuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Skalę inwestycji najlepiej pokazują realizacje samorządów:

Jednostka	Kwota / parametr	Źródło informacji
Powiat cieszyński	ponad 5 mln zł na magazyn OLiOC	powiat.cieszyn.pl, 27.04.2026
Rypin	magazyn obrony cywilnej za blisko 1 mln zł	KPUW w Bydgoszczy
Gmina Goleszów	magazyn parterowy 20 × 15 m ze środków budżetu państwa	goleszow.pl

Przy planowaniu budżetu liczy się nie tylko zakup, ale też koszt utrzymania: rotacja paliwa co 6 miesięcy, wymiana żywności i leków przed upływem terminu oraz ewidencja w centralnym systemie to wydatki powtarzalne, które program finansuje w ograniczonym zakresie.

Jakie wątpliwości zgłaszają samorządy?

Samorządy wskazują pięć problemów z rozporządzeniem – od wysokiego poziomu ogólności po brak współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych. Zestawił je serwis prawo.pl (15.09.2025):

Wysoki poziom ogólności – brak jednolitego sposobu gromadzenia zasobów. Odpowiedzią jest oparcie normatywu na liczbach z analizy zagrożeń i na przeliczniku takim jak powyższy.
Analiza zagrożeń przekracza możliwości mniejszych jednostek. Część danych, w tym mapy zagrożenia powodziowego, jest już opracowana i dostępna publicznie.
Brak specjalistów do przeprowadzenia analizy. To problem kadrowy, który rozwiązuje się współpracą na poziomie powiatu.
Nierozwiązana rotacja produktów przeterminowanych. Najprostszy model to zużywanie zapasów w bieżącej działalności jednostek gminnych przed upływem terminu.
Brak w rozporządzeniu współpracy z RARS. Rozporządzenie faktycznie o niej milczy, ale podstawa jest w ustawie: art. 33 ust. 6 stanowi, że „terytorialne organy ochrony ludności mogą współdziałać z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych”.

Czego rozporządzenie nie wymienia, a co i tak jest potrzebne?

Rozporządzenie reguluje sposób przechowywania, a nie kompletny skład magazynu – część wyposażenia wynika bezpośrednio z ustawowego zwrotu „mobilne tymczasowe miejsca pobytu”. Poniższe pozycje to uzupełnienie wynikające z praktyki, a nie odrębny obowiązek z rozporządzenia.

Najważniejsze jest zaplecze dla ludzi, którzy muszą opuścić domy. Organizację takich miejsc opisuje materiał o tym, jak wygląda zakwaterowanie ewakuowanych. Po stronie magazynu oznacza to zadaszenie na punkt przyjęcia i rejestracji – tę rolę pełnią namioty sztabowe dla służb – oraz zasób noclegowy, w którym podstawą są łóżka polowe kompletowane w liczbie odpowiadającej kompletom pościelowym.

Druga grupa to zaplecze obiektu, w którym leżą zasoby. Budynek, który nie przetrwa zagrożenia, nie spełni wymogu „niezwłocznego wykorzystania” z § 4 ust. 1. Dlatego przy przeglądzie magazynu sprawdza się także jego otwory – szerokie wjazdy chroni bariera przeciwpowodziowa do garażu, dopasowana do wymiarów otworu jeszcze przed sezonem, a nie w trakcie zdarzenia.

Czym magazyn ochrony ludności różni się od miejsca doraźnego schronienia?

Magazyn przechowuje zasoby, a miejsce doraźnego schronienia (MDS) to obiekt budowlany przeznaczony na krótkotrwałe ukrycie ludzi – piwnica, garaż podziemny, tunel albo obiekt wolnostojący. Warunki organizowania MDS określa odrębne rozporządzenie MSWiA z 9 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 932).

Oba pojęcia łączy siódme zadanie z art. 33 ust. 3 – funkcjonowanie obiektów zbiorowej ochrony – ale nie są wymienne. Magazyn dostarcza do schronienia wodę, oświetlenie czy zapasowe źródła energii, natomiast samo schronienie jest budynkiem. Namiot nie jest i nie może być miejscem doraźnego schronienia – w ochronie ludności pełni funkcję tymczasowego miejsca pobytu, a nie ukrycia.

ZBIORNIKI NA WODĘ DLA GMIN I SŁUŻB OD CZK

Woda bytowa to największa pozycja w zapasie na 3 dni, a § 4 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza dla niej tylko cysternę albo zbiornik elastyczny. Zespół Centrum Zabezpieczenia Kryzysowego przeliczy zapotrzebowanie na liczbę mieszkańców gminy i dobierze układ zbiorników, a przy zamówieniach instytucjonalnych przygotuje zestawienie asortymentowo-ilościowe do dokumentacji zakupowej.

Najczęściej zadawane pytania o magazyn ochrony ludności

Kto musi mieć magazyn zasobów ochrony ludności?

Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta i wojewoda. Obowiązek wynika z art. 33 ust. 3 ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Od kiedy obowiązują przepisy o sposobie magazynowania zasobów?

Od 16 września 2025 r. Określa je rozporządzenie MSWiA z 28 sierpnia 2025 r. w sprawie sposobu utrzymywania zasobów ochrony ludności (Dz.U. 2025 poz. 1201).

Na ile dni gmina musi zapewnić zasoby ochrony ludności?

Na co najmniej 3 dni trwania zagrożenia. To dolna granica z art. 33 ust. 3 ustawy – analiza zagrożeń może wskazać dłuższy okres.

W czym można magazynować wodę według przepisów?

W butelkach na paletach, w zbiornikach elastycznych i w cysternach. Wodę bytową magazynuje się wyłącznie w cysternach albo zbiornikach elastycznych (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

Ile wody musi mieć gmina na wypadek kryzysu?

Co najmniej 45 l na mieszkańca na 3 dni, przy normie Sphere wynoszącej minimum 15 l na osobę na dobę. Dla gminy liczącej 2 000 mieszkańców daje to 90 000 l.

Jak często wymienia się zapas paliwa w magazynie?

W okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia magazynowania, z podziałem na paliwa letnie i zimowe. Rozporządzenie dopuszcza przechowywanie paliwa w zbiornikach elastycznych.

Czy gmina może zlecić magazynowanie innemu podmiotowi?

Tak. § 4 ust. 8 rozporządzenia dopuszcza umowę na magazynowanie, która musi określać rodzaj zasobu, sposób przekazania oraz maksymalny czas dostarczenia.

Skąd wiadomo, ile zasobów zgromadzić?

Z analizy zagrożeń według § 5 rozporządzenia oraz z planów zarządzania kryzysowego. Rozporządzenie nie podaje sztywnych ilości.

Czy zasoby ochrony ludności trzeba ewidencjonować?

Tak. Zasoby wprowadza się do Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na podstawie rozporządzenia MSWiA z 14 kwietnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 493).

Czym różni się magazyn ochrony ludności od miejsca doraźnego schronienia?

Magazyn przechowuje zasoby, a miejsce doraźnego schronienia to obiekt budowlany przeznaczony na krótkotrwały pobyt ludzi. Namiot nie może pełnić funkcji MDS.